Kısa cevap: Yapay zekâ girişimlerine yatırım, girişim sermayesi yatırım fonları (GSYF) aracılığıyla, halka açık olmayan erken ve büyüme aşamasındaki teknoloji şirketlerine profesyonel bir yönetici üzerinden ortak olmayı sağlar. Türkiye'de kurulu GSYF'lerde iki yıldan fazla elde tutulan katılma paylarında %0 stopaj uygulanır; kurumlar için ek vergi imkânları da bulunur. Ancak bu yatırımlar yüksek riskli, uzun vadeli ve düşük likiditelidir.

Öne çıkanlar

  • GSYF, tek tek girişim seçmek yerine yapay zekâ ve teknoloji girişimlerinden oluşan çeşitlendirilmiş bir portföye erişim sağlar.
  • Kurumsal yazılım, veri altyapısı, sektörel yapay zekâ uygulamaları ve siber güvenlik, girişim sermayesinin yapay zekâda yöneldiği başlıca alanlardır.
  • Hem %0 Stopaj, Hem Yapay Zekâya Yatırım Fırsatı: vergi çerçevesi ile teknoloji teması aynı araçta birleşir, ancak avantajlar koşullara bağlıdır.
  • Teknoloji riski, değerleme belirsizliği ve likidite kısıtı, kararda vergi avantajı kadar ağırlık taşımalıdır.

Yapay zekâ girişimlerine neden GSYF yoluyla yatırım yapılır?

GSYF, yapay zekâ girişimlerine tek tek yatırım yapmanın gerektirdiği uzmanlığı, erişimi ve çeşitlendirmeyi profesyonel bir yönetici aracılığıyla sağlar. Yapay zekâ alanındaki yenilikçi şirketler, büyümelerinin ilk dönemlerini çoğunlukla halka açık piyasaların dışında geçirir. Bu dönemde şirketlere erişim büyük ölçüde girişim sermayesi yoluyla olur.

Bir girişime doğrudan yatırım yapmak; teknolojiyi değerlendirmeyi, kurucu ekibi incelemeyi, sözleşme koşullarını müzakere etmeyi ve yatırım sonrasında şirketi izlemeyi gerektirir. GSYF'de bu işleri SPK gözetimindeki bir portföy yönetim şirketi üstlenir. Fon portföyü bir saklayıcı nezdinde tutulur ve fon bilgileri KAP'ta yayımlanır.

Çeşitlendirme de önemli bir gerekçedir. Yapay zekâ girişimlerinin bir bölümü beklenen ölçeğe ulaşamayabilir; birden fazla şirkete yayılan bir fon portföyü, tek bir girişime bağlı kalma riskini azaltır. GSYF'lerin genel işleyişini GSYF nedir ve nasıl çalışır? yazısında bulabilirsiniz.

Yapay zekâda girişim sermayesi hangi alanlara yöneliyor?

Girişim sermayesinin yapay zekâda yöneldiği alanlar, temel veri altyapısından sektöre özgü uygulamalara kadar geniş bir yelpazeye yayılır. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan alt alanları ve her birinde sorulması gereken soruyu özetler.

Alt alanNeye odaklanır?Yatırımcının sorması gereken
Kurumsal yazılımİş süreçlerini yapay zekâ ile otomatikleştiren ve karar desteği sunan yazılımlarÜrün, müşterinin iş akışına ne kadar yerleşik?
Veri altyapısıVerinin toplanması, işlenmesi, saklanması ve modellere hazırlanmasıVeri kaynakları sürdürülebilir ve hukuken uygun mu?
Sektörel yapay zekâ uygulamalarıSağlık, finans, üretim, lojistik, tarım gibi alanlara özgü çözümlerAlan bilgisi ve veri erişimi rakiplerden ayrışıyor mu?
Siber güvenlikKurumların ve yapay zekâ sistemlerinin verilerinin korunmasıDeğişen tehditlere ne hızla uyum sağlıyor?
Model geliştirme ve operasyon araçlarıModellerin geliştirilmesi, test edilmesi, izlenmesi ve yönetimiBüyük platformlara bağımlılık ne düzeyde?

Bu alanlarda başarının ölçütü farklıdır. Kurumsal yazılımda müşterinin ürünü kullanmaya devam etmesi, veri altyapısında güvenilirlik, sektörel uygulamalarda ise alan bilgisi ve veriye erişim öne çıkar. Sektörel yapay zekânın somut bir örneği için tarım teknolojilerine yatırım yazısına bakabilirsiniz.

Hem %0 stopaj, hem yapay zekâya yatırım: vergi çerçevesi nasıl işler?

GSYF yoluyla yapay zekâ girişimlerine yatırım yapan yatırımcı, teknoloji temalı bir portföyün yanında GSYF'lere özgü vergi çerçevesinden de yararlanabilir. "Hem %0 Stopaj, Hem Yapay Zekâya Yatırım Fırsatı" ifadesi bu iki unsurun bir araya gelmesini anlatır: kârınızı vergi avantajıyla geleceğin teknolojilerine yönlendirmek.

Eylül 2026 itibarıyla geçerli çerçeve şöyledir:

  • 1. Fon düzeyi: Türkiye'de kurulu GSYF'lerin portföy kazançları KVK md. 5/1-d kapsamında kurumlar vergisinden istisnadır; fon portföy kazançları üzerinden KVK md. 15/3 kapsamında yapılacak tevkifat oranı %0'dır.
  • 2. Katılma payı düzeyi: GVK geçici 67. madde uyarınca, iki yıldan fazla elde tutulan GSYF katılma paylarının kazançlarında tevkifat oranı %0'dır. Bu oran 11107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı sonrasında da korunmuştur ve gerçek kişiler için nihai vergidir.
  • 3. Kurumlar için istisna: 7524 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2025'ten itibaren tam mükellef kurumların GSYF katılma paylarından elde ettikleri kâr payları, fona iadeden doğan gelirler ve VUK md. 279 kapsamındaki değerleme artışları kurumlar vergisinden istisnadır.
  • 4. Girişim sermayesi fonu indirimi: Kurumlar, KVK md. 10/1-g ve VUK md. 325/A kapsamında, beyan edilen kazancın %10'unu ve özkaynağın %20'sini aşmamak kaydıyla ayırdıkları fonu kazançtan indirebilir; tutarın fonun ayrıldığı yılın sonuna kadar GSYF'ye yatırılması gerekir.

İki yıl dolmadan elden çıkarılan paylarda %0 oran uygulanmaz. Asgari kurumlar vergisi, geçmiş yıl zararları ve şirketinize özgü koşullar sonucu değiştirebileceği için hesaplamayı mali müşavirinizle yapın. Şirketler için avantajların ayrıntılı dökümü şirketler için GSYF vergi avantajları yazısında, konunun özeti ise GSYF stopaj avantajı sayfasında yer alıyor.

Yapay zekâ girişimlerine yatırımın riskleri nelerdir?

Yapay zekâ girişimlerine yatırım, girişim sermayesinin genel risklerine ek olarak teknolojiye özgü riskler taşır; yatırılan sermayenin bir kısmı veya tamamı kaybedilebilir. Başlıca riskler şunlardır:

  • Teknoloji riski: Ürün beklenen performansa ulaşamayabilir veya daha hızlı gelişen bir teknoloji tarafından geride bırakılabilir.
  • Rekabet ve platform bağımlılığı: Büyük teknoloji şirketlerinin aynı alana girmesi ya da temel altyapı sağlayıcılarına bağımlılık, girişimin konumunu zayıflatabilir.
  • Değerleme riski: Yoğun ilgi gören alanlarda giriş değerlemeleri yükselebilir; bu da sonraki getiriyi sınırlayabilir.
  • Düzenleme riski: Veri koruma, yapay zekâ kullanımı ve sektörel düzenlemelerdeki değişiklikler iş modellerini etkileyebilir.
  • Likidite riski: GSYF payları genellikle fon süresi boyunca serbestçe paraya çevrilemez.

Bu risklerin nasıl yönetilebileceğini GSYF yatırımında riskler yazısında ele alıyoruz. Bir teknoloji fonunu değerlendirirken yöneticinin teknik değerlendirme kapasitesini, portföy kurgusunu ve çıkış planını sorgulamak, riski yönetmenin ilk adımıdır.

Letven Capital ile nasıl değerlendirebilirsiniz?

Letven Capital Girişim Sermayesi Portföy Yönetimi A.Ş., SPK'dan faaliyet izinli bir girişim sermayesi portföy yönetim şirketidir ve odak alanlarının başında yapay zekâ ve teknoloji gelir. Yaklaşımı, yenilikçi girişimleri yatırımcılarla buluşturmak ve sermayenin yanında stratejik rehberlik sağlamaktır. CODE, GENIUS, SOFA ve PREO GSYF'leri, Letven'in teknoloji alanındaki yeni fonlarıdır; her fonun yatırım politikası, süresi ve maliyetleri kendi içtüzük ve ihraç belgesinde yer alır, fon bilgileri KAP'ta yayımlanır. Hem %0 stopaj hem yapay zekâya yatırım fırsatını şirketinizin koşullarıyla birlikte ele almak için GSYF fırsatlarını Letven Capital ile inceleyin. Letven'in yatırım yaklaşımının ayrıntıları Neden Letven Capital? yazısında.

Sık Sorulan Sorular

Yapay zekâ girişimlerine doğrudan mı, GSYF ile mi yatırım yapmak daha uygun?

Bu, yatırımcının uzmanlığına, zamanına ve riski dağıtma ihtiyacına bağlıdır. Doğrudan yatırım; girişimi değerlendirme, müzakere ve izleme yükünü yatırımcıya bırakır ve riski tek şirkette yoğunlaştırır. GSYF ise bu süreçleri SPK gözetimindeki bir portföy yönetim şirketine devreder ve birden fazla şirkete yayılan bir portföy sunar; buna karşılık yönetim ücreti ve fon giderleri doğar.

Yapay zekâ temalı bir GSYF'ye kimler yatırım yapabilir?

GSYF katılma payları yalnızca nitelikli yatırımcılara satılır. 26 Ekim 2026 tarihli SPK kararıyla GSYF/GYF için eski tutarları koruyan istisna kaldırıldı. Finansal varlık ölçütü 50 milyon TL olarak güncellendi; talebe dayalı profesyonel müşteri yolu da bulunur. Bu tutar fona yatırılması gereken asgari tutar değildir. Uygunluk ve belgeler güncel mevzuata göre yatırım kuruluşuyla teyit edilmelidir. Tüzel kişilerde finansal büyüklük üzerinden profesyonel müşteri değerlendirmesinde aktif toplamının 2,5 milyar TL, yıllık net hasılatın 4,5 milyar TL ve özsermayenin 250 milyon TL sınırlarını aşmasına ilişkin üç ölçütten en az ikisi aranır. Mevzuattaki diğer profesyonel müşteri kategorileri ve talebe dayalı profesyonel müşteri yolu ayrıca değerlendirilir; şirket olmak tek başına yeterli değildir.

%0 stopajdan yararlanmak için ne yapmak gerekir?

Katılma paylarını iki yıldan fazla süreyle elde tutmanız gerekir. Bu süre dolmadan elden çıkarılan paylarda %0 oran uygulanmaz; alım tarihine göre geçerli genel tevkifat oranları uygulanır. Gerçek kişiler için iki yıldan fazla elde tutulan paylardaki stopaj nihai vergidir ve ayrıca beyanname verilmez. Fonun süresi ve çıkış koşulları da elde tutma planınızı etkiler.

Yapay zekâ girişimlerinin değeri nasıl belirlenir?

Halka açık olmayan girişimlerde piyasa fiyatı bulunmadığı için değer, belirli yöntemlere ve varsayımlara dayanır. Son yatırım turundaki fiyat, benzer şirketlerle karşılaştırma ve gelecekteki nakit akışlarına dayanan yaklaşımlar kullanılabilir. Yapay zekâ gibi hızlı değişen alanlarda bu varsayımlar belirsizlik taşır; bu nedenle fonun değerleme politikasını ve raporlama sıklığını incelemek önemlidir.

Teknoloji odaklı bir GSYF seçerken neye bakmalıyım?

Yönetim ekibinin teknolojiyi değerlendirme kapasitesi, yatırım tezinin netliği, portföy kurgusu, ücretler, süre ve çıkış planı temel kriterlerdir. Belgelerde yazanları görüşmede anlatılanlarla karşılaştırın ve farkları yazılı olarak sorun. Ayrıntılı bir kontrol listesi için GSYF seçerken sorulması gereken 10 soru yazısına göz atabilirsiniz.

Kaynaklar ve mevzuat

  • SPK, Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.4)
  • 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, geçici 67. madde ve buna dayanan Cumhurbaşkanı Kararları; 27 Mart 2026 tarihli ve 11107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
  • 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, md. 5/1-a (7524 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik; 1 Ocak 2025'ten itibaren elde edilen kazançlar), md. 5/1-d, md. 10/1-g, md. 15/3 ve md. 32/C
  • 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, md. 279 ve md. 325/A
  • SPK'nın 26 Ekim 2026 tarihli i-SPK.37.10 (75/1899) sayılı İlke Kararı, 2026/74 sayılı Bülten ve güncel Yatırım Hizmet ve Faaliyetleri ile Yatırım Kuruluşlarına İlişkin Rehber
  • Kamuyu Aydınlatma Platformu (kap.org.tr): fon bilgileri ve özel durum açıklamaları